Binnenwanden en plafonds: meer dan een simpel lijntje op de bouwtekening

Stootvastheid, brandveiligheid, akoestiek, stabiliteit, geluidsisolatie en een gezond binnenklimaat. Stuk voor stuk belangrijke elementen waardoor binnenwanden en plafonds veel meer zijn dan simpelweg een scheiding tussen twee ruimtes. In dit artikel gaan we daar dieper op in.

Het opbouwen van een wand kan een uitdagende klus zijn wanneer men werkt met gipsblokken en/of cellenbeton. Denk aan het vervoer en versjouwen van de materialen, stofvorming tijdens de opbouw en de uitdaging om een wand goed vlak te krijgen. Hetzelfde geldt natuurlijk ook voor een plafond dat wordt opgebouwd uit houten balken. Een wand- of plafondsysteem kan daarbij uitkomst bieden om de opbouw eenvoudiger te maken, inclusief snelle en strakke afwerking. Gipsplaten veroorzaken geen stof, wat een fijne stofvrije werkplek oplevert. Ideaal wanneer er wordt gewerkt in bestaande ruimtes die men zo schoon mogelijk wil houden.

In het geval van vochtige ruimtes kan er eenvoudig gebruik gemaakt worden van vochtwerende gipsplaten en ook voor situaties waar extra stootvastheid en krasbestendigheid gewenst is bestaan passende materialen. Andere voordelen zijn het feit dat een wand van gipsplaten sterker is dan een scheidingswand van blokken en dat, zeker in combinatie met metalen frames, de kans op scheurvorming vele malen kleiner is.

Gebruiksgemak van een wand- en plafondsysteem met gipsplaten:

• Snelle montage en eenvoudig op te bouwen.
• Strak af te werken door de strakke en vlakke eigenschappen van de wand of het plafond.
• Stofvrije werkplek met dank aan het gebrek aan stofvorming.
• Ook toe te passen in vochtige ruimtes en ruimtes waar een stootvaste wand gewenst is.
• Minder kans op scheurvorming.

Bekijk de opbouw van een Metal Stud^® systeem

Binnenwand en plafonds kunnen worden opgebouwd uit metalen of houten frames. Beide systemen zijn eenvoudig te plaatsen, maar verschillen in uitvoering en bijbehorende resultaten. Een houten frame bestaat volledig uit houten stijl- en regelwerk waartegen langs een of beide zijden gipsplaten worden geplaatst. Deze houten constructie moet tot in de puntjes correct worden berekend en geplaatst. Het samenstellen en opzetten van een houten frame vraagt dan ook om exacte nauwkeurigheid.

In de keuze voor een houten frame is de kwaliteit van het hout cruciaal. Het hout moet recht en droog zijn en mag niet behandeld zijn met houtbeschermingsproducten of impregneermiddelen. Dit kan door diffusie vlekken op het gips vormen, of het bevestigingsmateriaal aantasten. Daarnaast leeft hout altijd, dat is niet te vermijden. Dit zorgt ervoor dat hout krimpt of kromtrekt waardoor het beoogde resultaat mogelijk niet wordt behaald. Dat het hout leeft maakt bovendien op termijn de kans op scheurvorming tussen de gipsplaten in een wand of plafond groter.

Een metalen frame, zoals de Metal Stud^® profielen van Gyproc, bestaat uit metalen staanders en liggers waartegen langs een of beide zijden gipsplaten worden geplaatst. Een systeem dat gebruiksgemak en stabiliteit garandeert met dank aan onder andere de vormvastheid van het materiaal. Metalen profielen verminderen namelijk de kans op scheurvorming met dank aan het plaatstaal dat altijd de oorspronkelijke vorm behoudt. Metalen profielen zijn daarnaast eenvoudig te verwerken doordat de materialen lichtgewicht en ruimtebesparend zijn. Ook hoeft het plaatstaal niet tot op de millimeter nauwkeurig geknipt te worden en is het eenvoudiger te plaatsen dan een skelet van hout. En vanwege het metaal zijn de profielen, in combinatie met vochtwerende gipsplaten, ook toe te passen in vochtige ruimtes, zoals de badkamer.

Om nog beter te isoleren is het eenvoudig isolatieplaten van glaswol tussen de metalen profielen te plaatsen. Een metalen frame in combinatie met isolatiemateriaal levert vanwege de minder stugge constructie een hogere isolatie op dan een frame van hout. Dit levert in vergelijking met een wand in hout theoretisch een isolatiewaarde op die 6dB beter is in het geval van een enkelwandige constructie.

De voordelen van metalen frames versus houten frames:

• Minder kans op scheurvorming door de vormvastheid van het plaatstaal.
• Eenvoudig te verwerken met lichtgewicht en ruimtebesparende materialen.
• Geschikt voor scheidingswanden, maar ook voorzetwanden en plafonds.
• Makkelijk te combineren met isolatiemateriaal voor een hogere isolatiewaarde.
• Eenvoudig leidingen en bekabeling in te bouwen om alles netjes af te werken.

In een ruimte waarin wordt geleefd zit een ongeluk in een klein hoekje. Denk aan de kinderwagen in de krappe hal en de enthousiaste kinderen in de speelkamer. Of de opslag van gereedschappen en het transport van materialen. Schade aan een wand is daardoor snel veroorzaakt, maar het oplossen ervan kost tijd en geld. Om dat te voorkomen bieden stootvaste wanden uitkomst.

De term ‘stootvastheid’ is opgebouwd uit twee belangrijke mechanische eigenschappen van een wand: de ‘oppervlakte hardheid’ en de ‘buigsterkte’. De oppervlakte hardheid heeft betrekking op de hardheid van de buitenste plaat. De buigsterkte heeft betrekking op de weerstand tegen doorbuiging van de beplating tussen Gyproc Metal Stud^® profielen. Op basis van deze eigenschappen zijn wandsystemen onderverdeeld in zeven klassen om eenvoudig het juiste systeem te selecteren voor iedere situatie.

Een veel gebruikte methode in de markt om de hardheid van materialen uit te drukken is Brinell in Newton per mm². Volgens deze methode is Gyproc HABITO^® de meest stootvaste en robuuste binnenwand op de markt. Dit maakt HABITO^® daarom ideaal voor ruimtes die intensief gebruikt worden, zoals de hal, keuken, woon-, of kinderkamer.

De term ‘stootvastheid’ is opgebouwd uit twee belangrijke mechanische eigenschappen van een wand: de ‘oppervlakte hardheid’ en de ‘buigsterkte’.

Het komt helaas nog te vaak voor dat er in een gebouw een brand ontstaat die zich zo snel uitbreidt dat er geen redden meer aan is. Aandacht voor de brandwerendheid van een constructie is daarom van groot belang. Het Bouwbesluit stelt diverse eisen aan de brandwerendheid van de hoofddraagconstructies van gebouwen. Om daaraan te voldoen speelt de juiste keuze in wandsystemen brandwerende bouwmaterialen een grote rol. In het geval van brand kan een keuze voor de juiste binnenwand of plafond namelijk een groot verschil maken.

Wandsystemen en plafonds kunnen een brandwerend effect hebben. De gipsplaten in de systemen van Gyproc bevatten gebonden kristalwater. Dit water verdampt in het geval van brand en dat zorgt ervoor dat de temperatuur van de wand lange tijd relatief laag blijft. Bovendien komt er vrijwel geen rook vrij. Vluchtroutes worden daardoor tijdens een brand niet door rook belemmerd, wat de kans op wegkomen in het geval van een brand aanzienlijk vergroot.

We kennen allemaal de ergernis van buren die de muziek hard aan hebben staan, een kind dat net iets te fanatiek aan het gamen is of (verkeers)geluiden van de straat. Geluidsoverlast is dan ook een van de grootste ergernissen van mensen en heeft in veel gevallen een sterke invloed op de gezondheid. Zo worden diverse fysieke aandoeningen, stress en zelfs vroegtijdig overlijden in verband gebracht met overmatige geluidbelasting op de mens. Goede geluidsisolatie is daarom van groot belang.

Om de geluidsisolerende werking van een wand of plafond te verbeteren kan gekozen worden voor het vergroten van de massa van een constructie, maar in dit geval betekent een hogere geluidsisolatie ook een veel dikkere en zwaardere wand. Wat een constructie onder andere zwaarder en prijziger maakt. Een constructie volgens het massa-veer-massa principe creëert een lichter en voordeliger resultaat. Bij dit principe gaat men uit van twee massa’s (bijv. twee gipskartonplaten of een gipskartonplaat en een vloerconstructie) die van elkaar gescheiden worden door een ‘verende’ luchtlaag, met een betere geluidsisolatie als resultaat.

Veiligheid in de bouw en beperkt zich niet tot brandwerendheid, inbraakwerendheid, isolerend vermogen en een blijvend mooi resultaat. Een gezond binnenklimaat en het leefcomfort is minstens net zo belangrijk. Gipswanden en -plafonds leveren hier een positieve bijdrage aan! Het gips zoals dat in de bouw wordt toegepast, bevat geen schadelijke stoffen. Daarentegen is het juist in staat om het vocht in een ruimte te reguleren. Bij te hoge concentraties waterdamp neemt gips dit uit de lucht op en houdt het vast. Op het moment dat de lucht in een ruimte (te) droog is, wordt deze waterdamp weer afgegeven. Deze gunstige eigenschap is toe te schrijven aan de poreuze structuur van het mineraal.

Sick Building Syndrome

Een onaangenaam binnenklimaat kan ook veroorzaakt worden door vluchtige organische stoffen, afgekort VOS of door formaldehyde. VOS zijn gasvormige koolstof-waterstof verbindingen en formaldehyde een gas die overal in de natuur in lage concentraties voorkomen. In gebouwen kunnen door een gebrek aan ventilatie en uitwaseming van bouwmaterialen of meubilair te hoge concentraties voorkomen. Vaak krijgt men dan last van ogen of luchtwegen. De hoge concentraties VOS en formaldehyde zijn belangrijke veroorzakers van het Sick Building Syndrome.

In zowel gipsplaten als pleisters komt nauwelijks VOS en formaldehyde voor. De formaldehyde uitstoot is getest conform de ISO 16000/11 norm, waarbij de concentratie ruimschoots onder de streefwaarde bleef. Meer hierover is te vinden in de whitepaper ‘Duurzaam bouwen met gips’.

Activ’Air

Bij twijfel over of er teveel VOS of formaldehyde in de lucht komt tijdens het gebruik van een ruimte, dan biedt gips van Gyproc nog een uitkomst. Aan een aantal gipsplaten en -pleisters is de technologie Activ’Air toegevoegd om de grootste groep VOS en formaldehyden uit de lucht te filteren. De structuur van Activ’Air bindt koolstof-zuurstofverbinding tot een inerte koolstofcomponent, waarmee het proces onomkeerbaar wordt. De formaldehyde wordt dus niet meer teruggegeven aan de binnenlucht.

Oorspronkelijk diende de gipsplaat eenvoudig als vervanging van zijn voorganger: de houten plaat. Maar door de jaren heen leidden groeiende wensen rondom manieren om onder andere sneller en efficiënter te bouwen, minder bomen te kappen en minder afval te creëren tot de verdere innovatie van gipsplaten. Om te voldoen aan alle wensen van aannemers, bouwers en gebruikers creëerde Gyproc dan ook een nieuwe generatie gipswanden met HABITO^®. Vooral gewenste eigenschappen als een hard en vlak oppervlak, hoge stootvastheid en goede geluidsisolatie komen samen in de HABITO^® wand in combinatie met Metal Stud^® profielen. Zo komt vanuit de oorsprong van bouwen met steen, blokken en cellenbeton met HABITO^® nu een nieuwe innovatie tot stand die alle voordelen van bekende systemen combineert, terwijl de nadelen ervan worden ondervangen.

De innovatieve kwaliteiten van HABITO^® binnenwanden:

Gemak en wooncomfort voor bewoners

• Uit het Brinell onderzoek blijkt dat de hardheid van de HABITO^® wandplaat met maar liefst 40N/mm2 bijzonder stootvast is. Ter vergelijking: de hardheid van gipsblokken is slechts 19N/mm2.
• De HABITO^® wand bezit een draagkracht van maar liefst 30 kg per schroef. Zo hoeft de bewoner bij het ophangen geen pluggen meer te gebruiken.
• Het vlakke oppervlak van de HABITO^® wand is uitermate geschikt om geschilderd af te werken en zo een woning schilderklaar op te leveren.
• De flexibele boven- en onderaansluiting van de HABITO^® wand voorkomt werking op boven- en onderliggende constructies waardoor scheurvorming wordt voorkomen.

Voldoet aan de eisen in het Bouwbesluit

• Met HABITO^® wordt voldaan aan de eis uit het Bouwbesluit voor luchtgeluidsisolatie van DnTAK ≥ 32 dB* tussen verblijfsruimten onderling.
• De HABITO^® wand (type GF 205 HT/2.75*2.AA) voldoet volgens de eisen van het Bouwbesluit aan de inbraakwerendheid klasse 2 (WK2).

*Deze eis geldt tussen verblijfsruimten die niet rechtstreeks, niet open of niet met een deur, met elkaar in verbinding staan.

Ontdek de andere voordelen van de HABITO^® wand