Fenix II – Van historisch pakhuis tot museumomgeving
Paul Nijghkade 5
3072 AT Rotterdam
Nederland
Situatiebeschrijving
Op de Rotterdamse kades waar miljoenen mensen vertrokken of aankwamen, is Fenix gevestigd: het nieuwe kunstmuseum over migratie. In de gerestaureerde San Franciscoloods uit 1923 wordt een universeel en tijdloos thema zichtbaar gemaakt. Deze loods werd in de jaren twintig gebouwd voor de Holland America Lijn als grootschalige op- en overslagloods aan de Rijnhaven. In de jaren ’50 zijn de loodsen gesplitst in Fenix I en II. De huidige transformatie is opgevat als restauratie, renovatie en transformatie tegelijk, waarbij historische lagen zijn behouden en betekenisvol aangevuld.
Meer dan honderd kunstenaars uit alle continenten reflecteren hier op migratie. Bezoekers dwalen door het Kofferdoolhof met tweeduizend door particulieren gedoneerde koffers, zien bijna tweehonderd foto’s uit vijfenvijftig landen in The Family of Migrants en ontmoeten elkaar op Plein, het overdekte stadsplein in het gebouw.
Fenix is daarmee meer dan een museum met tentoonstellingen. Het is een plek van vertrek en aankomst, van herinnering en ontmoeting. Een gebouw dat de geschiedenis van Rotterdam niet alleen vertelt, maar ook laat ervaren.
De voormalige Fenixloods II draagt de sporen van oorlogsschade, brand en wederopbouw. Die gelaagdheid van de jaren ’20 en ’50 vormt het fundament van de transformatie. In het hart van het gebouw staat de Tornado, een gedraaide trap die zich als nieuw architectonisch element door de loods omhoog beweegt.
Blouw Afbouw verzorgt in opdracht van Dura Vermeer Heyma de montage en afwerking van de droge afbouw. Binnen het project zijn diverse Gyproc-wandsystemen, plafonds en HSB-oplossingen toegepast. De uitdaging lag vooral in het inpassen van moderne afbouwsystemen binnen een bestaande constructie die blijft werken en bewegen, zonder concessies te doen aan uitstraling, techniek en afwerkingsniveau.
Uitdaging
De grootste uitdaging binnen Fenix II was het feit dat de bestaande landverhuizersloods constructief blijft werken en bewegen. Door krimp, uitzetting en zettingen binnen de bestaande betonconstructie konden wand-, aansluit- en dilatatiedetails niet volgens standaardoplossingen worden uitgevoerd. Binnen de afbouw moest daarom nadrukkelijk rekening worden gehouden met constructieve bewegingen om scheurvorming en schade in de afwerking te voorkomen.
Daarnaast moesten binnen de Gyproc-wandopbouwen diverse staalvoorzieningen, puien en inbraakwerende constructies worden geïntegreerd, terwijl tegelijkertijd hoge eisen golden op het gebied van brandwerendheid, akoestiek, duurzaamheid en afwerkingsniveau. Samen met Aannemer Dura Vermeer Heyma en tezamen met de betrokken architecten, MAD Architecten, EGM Architecten en Bureau Polderman is er naar gezocht naar de juiste oplossingen.
Ook de publieke en museale functie van het gebouw speelde hierin een belangrijke rol, doordat de wanden en details bestand moesten zijn tegen intensief dagelijks gebruik zonder concessies te doen aan uitstraling en kwaliteit.
Oplossing
Binnen het project is gekozen voor verschillende Gyproc-systeemwanden die, met enkele project specifieke aanpassingen, goed aansluiten op zowel de technische eisen als de praktijk van het gebouw. Op locaties waar beweging van de constructie verwacht wordt, zijn speciale glijdetails toegepast zodat bewegingen kunnen worden opgevangen zonder scheurvorming of schade in de afwerking.
Als basis is gebruikgemaakt van een bestaand Gyproc-detail voor een glijdende bovenaansluiting. Dit detail is door Blouw Afbouw samen met de architect aangepast, zodat de zichtbare elementen strak in beeld blijven terwijl bewegingen gecontroleerd kunnen worden opgevangen.
Vanwege de publieke functie en het intensieve dagelijkse gebruik binnen het museum zijn op diverse locaties verstevigde hoekoplossingen toegepast, waaronder versterkte gipsvezelhoekprofielen. Hierdoor zijn de wanden beter bestand tegen stoten en beschadigingen zonder concessies te doen aan het afwerkingsniveau.
Binnen de Gyproc-wandopbouwen zijn daarnaast diverse staalvoorzieningen en constructieve onderdelen verwerkt. Door aangepaste detailleringen, verzwaarde profielen en extra verstevigingen konden puien, bevestigingspunten en inbraakwerende voorzieningen goed worden geïntegreerd binnen de wandsystemen.
In de sanitaire ruimtes is gekozen voor een combinatie van WR-beplating en Aquaroc. Deze oplossing voldeed technisch aan de gestelde eisen en sloot tegelijkertijd goed aan bij de optimalisatie van het project.
Voor het creëren van een betonlook zijn esthetische draagvlakken voor uitgevoerd met doormiddel van cementgebonden beplating. De cementgebonden beplating is afgewerkt met een betonlook stucafwerking om de uitstraling van zichtbaar beton te reproduceren. Hiermee kon de gewenste robuuste uitstraling van zichtbaar beton worden gereproduceerd.
Gerelateerde producten
Gerelateerde systemen
