De Nederlandsche Bank
Spaklerweg 4
1096 BA Amsterdam
Nederland
Certificering
BREEAM-NL outstanding
WELL Gold
Situatiebeschrijving
Na meer dan 50 jaar was het hoofdkantoor van De Nederlandsche Bank (DNB) aan het Frederiksplein in hartje Amsterdam toe aan modernisering. Na een grootschalige renovatie is het iconische en beroemde gebouw voor iedereen toegankelijk en klaar voor de toekomst. Om aan alle wensen en eisen te voldoen, ontwikkelde VAB Afbouwgroep/Banier een plan waarin flexibiliteit, duurzaamheid én circulariteit perfect samenkomen.
Benaderbaar
De Nederlandsche Bank had de wens om meer benaderbaar te zijn, waardoor het nieuwe gebouw een open karakter zou moeten krijgen. Dit vormde de basis in de uitwerking van deze renovatie. Rondom de vroegere goudkluis is bijvoorbeeld een ruimte gerealiseerd die toegankelijk is voor publiek. Hier kan men onder andere een kunstcollectie en muntenverzameling bekijken. Aan de kant van de Singelgracht is een vlonder gemaakt waar bezoekers van het water kunnen genieten. Het nieuwe gebouw is zodoende een kennis- en ontmoetingscentrum voor medewerkers, de financiële sector, Amsterdammers én alle andere belangstellende Nederlanders geworden.
Een duurzaam gerenoveerd hoofdkantoor
De Nederlandsche Bank heeft de sterke ambitie om voorloper te zijn in duurzaamheid. Dit komt terug op drie manieren:
- In de keuze voor renovatie in plaats van sloop en nieuwbouw
- In het ontwerp van het nieuwe pand
- In het (her)gebruik van materialen
Tijdens de renovatie werd indien mogelijk gebruik gemaakt van gerecyclede materialen. Daarnaast werden alle vrijgekomen materialen juist weer geschikt gemaakt voor hergebruik. Dit vergt intensieve samenwerking tussen alle betrokken bouwpartners. Binnen de aanbesteding werden dan ook strikte voorwaarden gesteld:
- Planning: alle partners dienden samen te werken in één BIM-omgeving
- Circulariteit: gebruikte producten en systemen moeten onderling afgestemd worden
- Transport: de prefabricage moest worden afgestemd op de logistieke mogelijkheden
- Duurzaamheid: alle partijen moesten de werkzaamheden (per fase) op elkaar afstemmen
Moeilijkheidsgraad
De Nederlandsche Bank ligt binnen de grachtengordel. Dat betekent dat er een gewichtsbeperking geldt voor vrachtverkeer en de locatie dus niet bereikbaar is met een vrachtwagen vol gipsplaten. Naast de logistieke uitdaging, zat de moeilijkheid óók in het combineren van duurzame toepassingen die tegelijkertijd esthetisch verantwoord moeten zijn. VAB Afbouwgroep/Banier heeft een ingenieus plan bedacht, dat uiteindelijk doorslaggevend is gebleken in het succes van deze aanbesteding.
Uitdaging
Niet alleen ná oplevering dient het kantoor van De Nederlandsche Bank een toonbeeld van duurzaamheid te zijn. Het betreft namelijk een zogeheten BREEAM-project. In een BREEAM-project worden -tijdens alle bouwfases- verschillende aspecten van duurzaamheid nageleefd. Denk aan: energie-efficiëntie, watergebruik, materiaalgebruik en ecologie. Het doel hiervan is om gebouwen duurzamer te maken door milieuvriendelijke ontwerpen en bouwpraktijken te bevorderen.
Amsterdamse grachtengordel
De renovatie van De Nederlandsche Bank is een prestigieus project voor de overheid. Men beseft dat de ogen van de natie meekijken en dat ‘het geven van het goede voorbeeld’ essentieel is. Het eerste probleem diende zich dan ook direct aan. De Nederlandsche Bank ligt midden in de Amsterdamse grachtengordel. In dit gebied geldt een gewichtsbeperking van 7.5 ton per as. Dat houdt in dat je er niet kunt komen met een vrachtwagen vol gipsplaten.
Asbest
Ondanks de zeer intensieve voorbereiding kende deze renovatie enkele onvoorziene tegenvallers.
Er werd bijvoorbeeld asbest gevonden, waardoor het project uiteindelijk een jaar vertraging opliep. Vanwege diverse oorzaken (denk alleen al aan de oorlog in Oekraïne) werden wij tevens geconfronteerd met vertraagde levering van materialen. Daarbovenop werden er veelvuldig wijzigingen in de ontwerpen doorgevoerd, welke het uiterste van onze creativiteit en flexibiliteit vergden.
Proeftuin voor circulaire economie
Tijdens de renovatie werd volop geëxperimenteerd met hergebruik van grondstoffen. De welbekende grote ronde toren, werd bijvoorbeeld afgebroken en hergebruikt in een woonzorginstelling in Amsterdam-Noord. Hiermee dient het project als een proeftuin voor de circulaire economie. Het gebeurde dus ook dat er ineens een nieuwe eis voor -nog duurzamer- materiaalgebruik werd gesteld, terwijl VAB Afbouwgroep/Banier al midden in het werk zat.
Oplossing
Het kantoor van De Nederlandsche Bank bestaat uit meerdere gebouwen, waaronder de in het bekende ronde toren in het midden. Die toren zou worden afgebroken en de daaruit afkomstige bouwmaterialen, moesten worden gescheiden voor hergebruik. Omdat VAB Afbouwgroep/Banier de metal studwanden, kalk zandsteen wanden, inbraak werende wanden, akoestische rigitone plafonds en het schilderwerk voor haar rekening nam, werden wij al in een vroeg stadium benaderd om mee te denken in de aanbesteding.
Waarborgen van circulariteit
Om gescheiden afvoer van bouwafval te faciliteren en tegelijkertijd ook het aantal bouwbewegingen te verminderen, ontwikkelde VAB Afbouwgroep/Banier zelfstandig een ingenieus plan. Het plan bestond uit een combinatie van transport van bouwmaterialen over het water en slimme logistiek ter plaatse. Binnen enkele minuten werden de boten -met behulp van flatracks en de kraan van de aannemer- geleegd. Vervolgens werden de boten weer gevuld met bouwafval. In samenwerking met GP Groot werden de afvalmaterialen gerecycled en wisten wij voor bijna alle bouwmaterialen een zogeheten ‘closed loop’ te creëren.
Waarborgen van planning
Het gehele project is door onze BIM-engineers tot in detail uitgewerkt. Deze informatie is gedeeld met alle betrokken bouwpartners. VAB Afbouwgroep/Banier zorgde er bovendien voor dat alle werkzaamheden met alle partijen werden afgestemd, zodat de bouwgangen zo efficiënt mogelijk op elkaar aansloten.
Flexibiliteit
Niets is zo veranderlijk als de realiteit. Toen bijvoorbeeld grote hoeveelheden asbest werden gevonden, zorgde dit voor een langdurige vertraging in het project. Ook werden de bouwtekeningen voortdurend aangepast. Om hiermee om te gaan, legden wij telkens de nieuwe en de oude bouwtekeningen ‘over elkaar heen’ in Bluebeam. Door deze praktische manier van werken en doen, konden wij de wijzigingen snel in kaart brengen en de planning daarop aanpassen. De oorlog in Oekraïne zorgde ook voor vertragingen en onzekerheid in de levering van materialen. Omdat in de voorbereiding geen detail ongemoeid was gelaten, konden wij dit probleem tackelen door over te schakelen op vooraf bedachte alternatieve -maar net zo duurzame- materialen.
Gerelateerde producten
Gerelateerde systemen
