SAWA Rotterdam

Metalstud in houtbouw

De afbouw van het project omvat een scala aan opbouwen voor woning- en gangscheidende wanden met een dubbel frame en dubbele beplating, Binnenwanden met een enkel frame en enkellaags beplating maar ook wanden zonder frame waar Firebloc en RF-platen zijn gebruikt om het houten casco brandwerend te bekleden. De wanden zijn geplaatst tussen de CLT-vloeren en veelal in de geraamten van de CLT-constructie. Aan zowel onder- en bovenzijde is het geheel afgedicht met een profielbrede foamband om zoveel mogelijke af te dekken van mogelijke luchtlekken.

Door zorgvuldige uitvoering van de randaansluitingen wordt conform de GYPROC attesten gemonteerd en een hoge mate van luchtdichtheid behaald. Ondanks zorgvuldige aansluitingen, verderop verder uitgelegd, bracht het werken in een CLT constructie andere uitdagingen met zich mee. In de CLT-constructies konden installaties immers nauwelijks worden weggewerkt, waardoor deze grotendeels zijn opgenomen in de metalstud wanden. Of gemonteerd voor de wanden waren gesloten. In combinatie met de hoge luchtdichteisen van de woningscheidende wanden, die in het gehele gebouw in metalstud zijn uitgevoerd, ontstond een aanzienlijke uitdaging. Aansluitingen tussen deze disciplines binnen de wanden werden hierdoor kritisch en vroegen om precisie in zowel detaillering als uitvoering. Tijdens het project zijn vele blowerdoortesten uitgevoerd en oplossingen geprobeerd om de integratie van installaties luchtdicht uit te voeren. Speciale tapes, liquid rubber, glasroc bakken en extra dichte dozen zijn allemaal uitvoerig toegepast en getest.

Daarnaast waren de installaties een behoorlijke aanslag op de monteurs vanwege het verloop op de vloer tijdens de montage werkzaamheden.

Daarbovenop kwam de logistieke complexiteit van een snelle montage in een gebouw met veel verschillende woningindelingen en zeer beperkte ruimte op de bouwplaats. Tegelijkertijd was er onzekerheid over de snelheid van de opbouw van het houten casco en moest afval, middels maatwerk beplating en profielen, tot een minimum worden beperkt.

Bouwtechnische uitdagingen

De binnenwanden in SAWA staan tussen de houten kolommen en verdiepingsvloeren. Houten vloeren gedragen zich anders dan beton: ze zijn lichter, veerkrachtiger en hebben een andere akoestische werking. Om te voldoen aan de geluidseisen en benodigde constructieve ballast, ligt er een grindlaag op de houten constructievloer, met daarboven isolatie en de afwerkvloer. Deze vloer komt weer tegen de MS-wanden aan. Naast dat een houten vloer zich anders gedraagt, is het ook lastig te voorspellen hoe het zich gedraagt. Bij een betonnen constructie weet je precies hoeveel de vloer doorzakt. In deze situatie was dit niet bekend, en daarom moest er rekening gehouden worden met 2cm doorzakking. Om te voorkomen dat de gipsplaten scheuren door de last van het hout, is een glijdende aansluiting toegepast met verhoogde U-bakken en prefab 2-laags glasroc strook tussen wand en CLT-constructie en een Stucstop als beëindiging voor de beplating. Om de luchtdichtheid te behouden worden aan beide kanten van de stroken foambanden toegepast, plus een afwerking van de hoek met een kitstrook.

In de praktijk bleek het hout echter nauwelijks door te buigen, waardoor de opengebleven ruimte boven de gipsplaten zichtbaar bleef. Deze zijn uiteindelijk dichtgezet en afgewerkt zodat dit niet te zien is.

Dit is een van de grootste leermomenten van het project. Integratie tussen Constructie en wanden is essentieel.

Een extra uitdaging was de integratie met installaties. In de CLT-constructies zijn installaties nauwelijks weg te werken, waardoor de afbouw en installatietechniek vanaf het begin integraal moesten worden ontworpen en uitgevoerd.

Omdat alle woningscheidende wanden in SAWA volledig uit metalstud bestaan, zijn alle aansluitingen op andere disciplines kritisch. Openingen zoals stopcontacten kunnen een doorgang zijn voor lucht, en daarmee zowel de brandwerendheid als geluidsisolatie tussen de woningen verslechteren. Tijdens het project zijn er daarom meerdere detailleringen aangepast op basis van blowerdoortesten om de luchtdichtheid te optimaliseren. Door nauwe betrokkenheid bij de testen zijjn oplossingen middels tape, en liquid rubber gevonden welke de standaard worden binnen toekomstige projecten.

Logistiek

Ook logistiek vroeg dit project om een andere aanpak. De opbouwsnelheid van het houten casco was, door het pionierende karakter, minder voorspelbaar dan bij traditionele bouw. Tegelijkertijd was de ruimte op de bouwplaats zeer beperkt. Beschikbare ruimte werd grotendeels ingenomen door de houten casco-onderdelen. Bovenop de uitdagingen in het tempo en ruimte op de bouw, kwamen de vele koperswensen. Vrijwel elke woning had een andere indeling of slaapkamerconfiguratie. Dit vroeg om strakke coördinatie met installateurs en leveranciers, plus een hoge mate van afstemming in planning en uitvoering.

Uiteindelijk was het doel om zo efficiënt mogelijk te monteren, zo min mogelijk afval te produceren en flexibel te blijven vanwege de vele variatie tussen woningen. De oplossing lag uiteindelijk in maatwerkpakketten: volledig maatvast, per woning samengesteld en grotendeels geschroefd aangeleverd. Dit bood voldoende flexibiliteit om verschillen per woning op te vangen. Bij levering werden deze pakketten zo snel mogelijk in de juiste woning opgeslagen. Dit maakte het later mogelijk om in één keer door te bouwen en gaf installateurs de ruimte om sneller en efficiënter te werken. Om de impact op het milieu verder te minimaliseren zijn de leveringen zoveel mogelijk afgestemd op het maximale laadvermogen van de vrachtwagen en op locatie verdeeld. De vrachten die dan toch kwamen zijn volledig gedaan door vrachtwagens op HVO en met elektrische kooien.

Het verticale transport is gedaan middels de kraan van de hoofdaannemer. Kortom door de Gyproc maatwerk pakketten wordt het interne transport, de belasting op de monteurs en de hoeveelheid afval geminimaliseerd.

Door optimaal geladen vrachten gecombineerd met HVO brandstof is de transport impact gereduceerd. Ditgeen aansluitend op karakter van het project.